2. Bổ sung danh sách cử tri trong trường hợp nào?

Theo khoản 2, 3 và 4 Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 quy định việc bổ sung danh sách cử tri trong các trường hợp sau:

- Những người thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 của Điều 30, sẽ được bổ sung vào danh sách cử tri và được cấp thẻ cử tri theo quy định tại Điều 29 của Luật này, nếu đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ được khôi phục lại quyền bầu cử, trả lại tự do hoặc không còn trong tình trạng mất năng lực hành vi dân sự do cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

- Trong thời gian từ khi danh sách cử tri được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu trong vòng 24 giờ, những người đã thay đổi địa chỉ thường trú ra khỏi đơn vị hành chính cấp xã đã được ghi tên trong danh sách cử tri, sẽ được loại khỏi danh sách cử tri tại nơi cư trú cũ và thêm vào danh sách cử tri tại nơi thường trú mới.

Đối với những người đã chuyển tạm trú đến nơi khác với đơn vị hành chính cấp xã và muốn tham gia bầu cử tại nơi tạm trú mới cũng sẽ được xóa tên khỏi danh sách cử tri tại nơi cư trú cũ và thêm vào danh sách cử tri tại nơi tạm trú mới.

- Nếu đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, những cử tri được quy định tại khoản 5 Điều 29 của Luật này được trả tự do hoặc đã hoàn thành thời gian giáo dục bắt buộc, cai nghiện bắt buộc thì sẽ được xóa tên khỏi danh sách cử tri tại nơi có trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Đồng thời, danh sách cử tri tại nơi đăng ký thường trú của họ sẽ được bổ sung để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã hoặc bổ sung vào danh sách cử tri tại nơi đăng ký tạm trú để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

3. Danh sách cử tri do ai lập?

Tại khoản 1, 2 Điều 31 của Luật này đã quy định rất rõ về thẩm quyền lập danh sách cử tri, cụ thể:

- Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ lập danh sách cử tri theo từng khu vực bỏ phiếu. 

- Chỉ huy đơn vị lập danh sách cử tri theo đơn vị vũ trang nhân dân và đưa vào danh sách cử tri của khu vực bỏ phiếu nơi đơn vị đóng quân.

Quân nhân có hộ khẩu thường trú ở địa phương gần khu vực đóng quân có thể được cấp giấy chứng nhận để ghi tên vào danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu ở nơi thường trú.

Khi cấp giấy chứng nhận, chỉ huy đơn vị phải ghi cụm từ “Bỏ phiếu ở nơi cư trú” bên cạnh tên người đó trong danh sách cử tri tại đơn vị vũ trang nhân dân.

4. nguyên tắc để lập danh sách cử tri

Theo Điều 29 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 như sau:

- Công dân có quyền bầu cử sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri và nhận được thẻ cử tri, trừ các trường hợp đã được quy định tại khoản 1, Điều 30 trong Luật này.

- Mỗi công dân chỉ được phép ghi tên vào một danh sách cử tri tại địa điểm thường trú hoặc tạm trú của mình.

- Đối với cử tri là người tạm trú và chưa đủ thời gian đăng ký tạm trú tại địa phương là 12 tháng, quân nhân ở các đơn vị vũ trang nhân dân, sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp  xã ở nơi tạm trú hoặc đóng quân.

- Khi công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, họ có thể xuất trình Hộ chiếu ghi quốc tịch Việt Nam tại Ủy ban nhân dân cấp xã để được ghi tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri.

Nếu xuất trình tại nơi đăng ký thường trú, họ có thể bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã. Nếu xuất trình tại nơi đăng ký tạm trú, có thể bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

- Trong trường hợp cử tri bị tạm giam, tạm giữ hoặc đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tại nơi người đó đang bị tạm giam, tạm giữ, hoặc chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.